Czerniak

Wszystko na temat czerniaka

Czerniak

Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry. Złośliwym dlatego, że charakteryzuje się wyjątkowo dużą skłonnością do wczesnych przerzutów oraz niewielką podatnością na leczenie.

Ponad 90 proc. wszystkich czerniaków znajduje się na skórze, ale nowotwór ten może umiejscawiać się wszędzie tam, gdzie pojawiają się komórki barwnikowe, a zwłaszcza wewnątrz gałki ocznej, na błonie śluzowej narządów płciowych, w jamie ustnej, krtani, przełyku, jelitach, żołądku.

Najczęściej powstaje w obrębie znamion barwnikowych, nazywanych potocznie pieprzykami, może również powstać (chociaż rzadko) na skórze niezmienionej.

Liczba zachorowań na czerniaka z roku na rok się zwiększa. Powodem jest ogólne przekonanie, że ciało opalone jest zdrowe i piękne. Obok nadmiernej ekspozycji skóry na słońce, szczególnie niebezpieczne może być korzystanie z solarium. Jak często widzimy przecież młode dziewczyny, których skóra twarzy jest aż wprost wypalona przez częste wizyty w solarium. Jest to najprostsza droga nie tylko do czerniaka, ale do wielu innych schorzeń i szybkiego starzenia się skóry. Niestety, kampanie informujące o szkodliwości opalania nie przynoszą spodziewanych rezultatów.

Do stwierdzenia czy dane znamię jest czerniakiem, potrzebne są specjalistyczne badania lekarskie. Jeżeli zauważymy na swojej skórze coś niepokojącego, powinniśmy niezwłocznie udać się do dermatologa.

Czerniak zdjęcia

Amerykańskie ministerstwo zdrowia, w ramach kampanii profilaktyki raka skóry, opublikowało zdjęcia prezentujące różne odmiany i cechy, które pozwalają łatwiejszą, szybką i wstępną identyfikację przez pacjenta czy występujące u niego znamię to prawdopodobnie czerniak skóry.

1. Duży rozmiar. W większości przypadków znamię takie jest dosyć znacznych rozmiarów i przekracza zazwyczaj w momencie jego odkrycia 5 milimetrów.

Czerniak zdjęcia
Czerniak

2. Wiele kolorów – występowanie w znamionach takich kolorów jak ciemny brąz, biały , różowy czerwony, szary, niebieski i szczególnie czarny może sugerować pojawienie się czerniaka skóry.

Czerniak zdjęcia
Czerniak zdjęcia – 2

3. Nieregularne krawędzie. Znamiona mające krawędzie nieregularne lub karbowane to są symptomy wskazujące na wystąpienie tego schorzenia.

Czerniak - zdjęcie 3
Czerniak nieregularne krawędzie

4. Nieregularna powierzchnia . Jeżeli znamię jest: łuskowate, nabrzmiałe, sączące się lub krwawiące , posiada otwartą ranę, która nie chce się goić, lub zawiera guzek wewnątrz – to istnieje duże prawdopodobieństwo , ze jest to czerniak.

Czerniak zdjęcia -nieregularna powierzchnia
Czerniak zdjęcia -nieregularna powierzchnia

5. Zmiany czucia skórnego w miejscu wystąpienia zmiany barwnikowej. Skóra swędzi, jest bolesna lub napięta.

Czerniak - Zmiana czucia skórnego w miejscu występowania zmiany barwnikowej
Czerniak – Zmiana czucia skórnego w miejscu występowania zmiany barwnikowej

6. Zmiana koloru skóry wokół znamienia . Jeżeli kolor skóry zaczyna się zmieniać i rozprzestrzeniać wokół znamiona, skóra staje się czerwona lub traci swój naturalny kolor – istnieje prawdopodobieństwo że to czerniak skóry.

źródło: cancer. gov

Na co powinniśmy zwrócić szczególną uwagę? Amerykanie stosują regułę ABCD, co oznacza, że:

  • A oznacza : asymetrię znamienia, niepokojące jest jeśli jedna połowa znamienia różni się od drugiej,
  • B oznacza: obrzeże znamienia (ang. border), niepokojące jest, jeśli wykazuje nierówności;
  • C oznacza: kolor znamienia (ang. color), niepokojące jest jeśli jest różny w różnych częściach znamienia (od barwy białej i niebieskawej, do czerwonej, brązowej i czarnej)
  • D oznacza: średnicę znamienia ( ang. diameter ) – należy zwrócić szczególną uwagę na każde znamię, które ma 6 mm średnicy lub więcej, a także na każde, które powiększyło się lub wzniosło ponad powierzchnię skóry.

U kobiet czerniak występuje najczęściej na twarzy bądź kończynach dolnych, u mężczyzn na tułowiu. Należy przyjąć generalną zasadę, że wszystkie znamiona barwnikowe z którymi zaczyna się dziać, to znaczy: zaczynają zmieniać kolor, pojawiło się swędzenie, powiększają się i różnią się od innych trzeba koniecznie dokładnie zdiagnozować u lekarza. Niektóre z placówek dysponują specjalistycznym urządzeniem o nazwie dermatoskop, który pozwala na określenie prawdopodobieństwa ” złośliwości ” danej zmiany barwnikowej na ciele. W przypadku stwierdzenia ryzyka wystąpienia tej choroby lekarz zaleca dalsze specjalistyczne badania, które polegają na chirurgicznym wycięciu zmiany i przeprowadzeniu badania histopatologicznego jego wycinka.

Czerniak - badanie fotofinderem
Diagnozowanie czerniaka – zdjęcie czerniaka wykonane za pomocą fotofindera

Pojawienie się znamion barwnikowych na ciele często wywołuje niepokój. Zastanawiamy się czy jest to czerniak, czy zwykłe niegroźne znamię. Niestety zazwyczaj bez specjalistycznych badań nie da się tego jednoznacznie stwierdzić. Dlatego w przypadku wątpliwości zawsze lepiej jest zasięgnąć profesjonalnej porady dermatologa lub onkologa.

Poniższy film wideo prezentuje wywiad z lekarzem specjalistą dermatologiem.

Jakie osoby są szczególnie narażone na zachorowanie?

Są to osoby:

  • z jasną karnacją – im jaśniejszą karnację ma dana osoba tym ryzyko zachorowania jest większe,
  • z licznymi zmianami barwnikowymi,
  • z przebytym wcześniej czerniakiem , bądź u których czerniak występował u członków rodziny
  • narażone na oparzenia słoneczne w dzieciństwie i w młodości
  • nadmiernie opalające się na słońcu i korzystające z solarium.

Czerniak wykryty we wczesnym stadium jest w pełni wyleczalny!


Nadmierne opalenie – jedną z głównych przyczyn zachorowań na czerniaka

Okres wakacyjny to czas, kiedy znaczna cześć osób wykorzystuje na wypoczynek i intensywne opalanie. W czasie urlopów najczęściej pławimy się w kąpielach słonecznych, a wracając do pracy szczycimy idealną opalenizną. Planując taki wypoczynek nie powinniśmy zapomnieć o zapewnieniu sobie odpowiedniej ochrony skóry. Mimo że, na urlopie w pełni korzystaliśmy z uroków lata i uważamy swój urlop za naprawdę udany to może się po czasie okazać, że nadmierne opalanie pozostawia po sobie negatywne następstwa w postaci czerniaka skóry. Promienie słoneczne to nie tylko potencjalne ryzyko nowotworu, lecz także szybsze starzenie się skóry. Źródłem niebezpiecznych dla zdrowia i życia promieni UV są także bardzo popularne poza okresem wakacyjnym solaria. Krótki 10-15 minutowy seans w solarium dostarcza ilości promieniowania UV porównywalnego do spędzenia całego dnia na plaży przy słonecznej pogodzie. Nie dajmy się omamić reklamami, które promują intensywne opalanie w solariach jako niemal niezbędny zabieg dla zdrowego życia. Faktem jest że promienie UV są niezbędne w syntezie witaminy D3. Pamiętajmy także że w naszym rejonie geograficznym nie mamy zjawisk nocy polarnej i dla osób prowadzących normalny tryb życia ilość naturalnego promieniowania UV jest zazwyczaj wystarczająca. Podobnie jak lobby producentów dystrybutorów i sieci salonów solariów tak i często koncerny farmaceutyczne wmawiają nam konieczność zażywania ich produktów.

Czytaj dalej „Nadmierne opalenie – jedną z głównych przyczyn zachorowań na czerniaka”

Profilaktyka czerniaka – program SCOPH

W akcję profilaktyki czerniaka włączyło się aktywnie Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny ( IFMSA). Koordynatorem lokalnym Programu Stałego ds. Zdrowia Publicznego SCOPH „Bezpiecznie na słońcu” została pani Ewelina Grzesikowska. Efektem tego programu stało się, między innymi, stworzenie ulotki promującej prewencję czerniaka., która była rozdawana także podczas ostatniego finału WOŚP (patrz poniżej).

Syntetyczne tezy zawarte w tej ulotce są następujące :

Czerniak złośliwy – Melanoma malignum – jest jednym z najbardziej złośliwych nowotworów, powstający w skórze niezmienionej lub w obrębie znamion barwnikowych (tak zwanych pieprzyków), cechujący się dużą skłonnością do dawania przerzutów.

Czytaj dalej „Profilaktyka czerniaka – program SCOPH”

Jak wygląda czerniak

Czerniak jest jednym z trzech typów raka skóry, wyróżnić możemy jeszcze raka podstawnokomórkowego oraz płaskonabłonkowego. Dwa ostatnie typy raka skóry nie są tak groźne jak czerniak, a ich występowanie należy do rzadkości.

Czerniak powstaje z melanocytów, czyli komórek skóry odpowiadających za produkcję pigmentu skóry, dokładnie mówiąc melaniny. Jest to najszybciej rozwijająca się postać raka skóry, który ma skłonności do wczesnych przerzutów, co stwarza realne zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale i również naszego życia. Czerniak najczęściej atakuje w okolicy zmian barwnikowych skóry, co nie znaczy, że nie może pojawić się na skórze niezmienionej, atakuje także błonę śluzową rzadziej błonę naczyniową gałki ocznej.
Czytaj dalej „Jak wygląda czerniak”

Objawy czerniaka

Nie bez powodu, co roku w mediach słyszy się bardzo dużo o konieczności ochrony naszej skóry przed szkodliwym działaniem słońca. Promieniowanie UV emitowane przez słońce przyczynia się do powstania raka skóry. Jego najbardziej złośliwa postać to czerniak. Złośliwy nowotwór skóry, który wywodzi się z melanocytów. Jest najgroźniejszą formą raka skóry, który szybko się rozprzestrzenia i ma tendencję do wczesnych przerzutów, w dodatku jest oporny na leczenie. Najczęściej rozwija się w obrębie znamion skórnych, może atakować także błony śluzowe oraz błony gałki ocznej, a także skórę niezmienioną (tzn. gdzie nie ma znamion).

Najczęściej spotykaną formą czerniaka jest czerniak powierzchniowy. Jak sama nazwa wskazuje rozprzestrzenia się głownie na powierzchni skóry, a dopiero w dalszym etapie atakuje tkanki skórne położone głębiej. Czerniak może również powstać z plamy soczewicowatej, wówczas przyjmuje postać pokaźnych rozmiarów plany w kolorze brązowym. Występuje on przeważnie na skórze odsłoniętej, w większym stopniu narażonej na szkodliwe działanie słońca. Jest jedną z najmniej groźnych form czerniaka. Odmiennie kwesta ta wygląda, gdy mamy do czynienia z czerniakiem o postaci guzkowej. Przybiera postać guzka ponad powierzchnią skóry, jest bardzo niebezpieczny gdyż praktycznie od samego początku ma tendencje do naciekania w głąb skóry, przez co trudniejszy jest do usunięcia. Czytaj dalej „Objawy czerniaka”