Czerniak jest  nowotworem  złośliwym skóry. Złośliwym dlatego, że charakteryzuje się wyjątkowo dużą skłonnością do wczesnych przerzutów oraz niewielką podatnością na leczenie.

Ponad 90 proc. wszystkich czerniaków znajduje się na skórze, ale nowotwór ten może umiejscawiać się wszędzie tam, gdzie pojawiają się komórki barwnikowe, a zwłaszcza wewnątrz gałki ocznej, na błonie śluzowej narządów płciowych, w jamie ustnej, krtani, przełyku, jelitach, żołądku.

Najczęściej powstaje w obrębie znamion barwnikowych, nazywanych potocznie  pieprzykami, może również powstać  ( chociaż rzadko) na skórze niezmienionej.

Liczba zachorowań na czerniaka z roku na rok się zwiększa. Powodem jest ogólne przekonanie, że ciało opalone jest zdrowe i piękne. Obok nadmiernej ekspozycji skóry na słońce, szczególnie niebezpieczne może być  korzystanie z solarium.   Jak często widzimy przecież młode dziewczyny, których skóra twarzy jest aż wprost wypalona przez częste wizyty w solarium. Jest to najprostsza droga nie tylko do czerniaka, ale do wielu innych schorzeń i szybkiego starzenia się skóry. Niestety, kampanie informujące o  szkodliwości opalania nie przynoszą spodziewanych rezultatów.

Do stwierdzenia czy dane znamię jest czerniakiem, potrzebne są specjalistyczne badania lekarskie. Jeżeli zauważymy na swojej skórze coś niepokojącego, powinniśmy niezwłocznie udać się do dermatologa.

Czerniak  zdjęcia

Amerykańskie ministerstwo zdrowia, w ramach kampanii profilaktyki raka skóry, opublikowało zdjęcia prezentujące różne odmiany i cechy, które pozwalają łatwiejszą, szybką i wstępną identyfikację  przez pacjenta czy występujące u niego znamię to prawdopodobnie  czerniak skóry.

1.  Duży rozmiar. W większości przypadków znamię takie jest dosyć znacznych rozmiarów i przekracza zazwyczaj w momencie jego odkrycia  5 milimetrów.

Czerniak zdjęcia

Czerniak

2. Wiele kolorów – występowanie w znamionach  takich kolorów jak ciemny brąz, biały , różowy czerwony, szary, niebieski i szczególnie czarny może sugerować pojawienie się czerniaka skóry.

Czerniak zdjęcia

Czerniak zdjęcia - 2

3. Nieregularne krawędzie. Znamiona mające krawędzie nieregularne lub karbowane to są symptomy wskazujące na wystąpienie tego schorzenia.

Czerniak zdjęcia - nieregularne krawędzie

Czerniak

4.  Nieregularna powierzchnia . Jeżeli znamię jest:  łuskowate, nabrzmiałe, sączące się lub krwawiące , posiada otwartą ranę, która nie chce się goić, lub zawiera guzek wewnątrz – to istnieje duże prawdopodobieństwo , ze jest to czerniak.

Czerniak zdjęcia -nieregularna powierzchnia

Czerniak zdjęcia -nieregularna powierzchnia

5.  Zmiany czucia skórnego w miejscu wystąpienia zmiany barwnikowej.  Skóra swędzi, jest bolesna lub napięta .

Czerniak  - Zmiana czucia skórnego w miejscu występowania zmiany barwnikowej

Czerniak - Zmiana czucia skórnego w miejscu występowania zmiany barwnikowej

6. Zmiana koloru  skóry wokół znamienia . Jeżeli kolor skóry zaczyna się zmieniać i rozprzestrzeniać wokół znamiona, skóra staje się czerwona lub traci swój naturalny kolor – istnieje prawdopodobieństwo że to czerniak skóry.

źródło: cancer. gov

Na co powinniśmy zwrócić szczególną uwagę?  Amerykanie stosują regułę ABCD, co oznacza, że:

  • A oznacza : asymetrię znamienia, niepokojące jest jeśli jedna połowa znamienia różni się od drugiej,
  • B oznacza: obrzeże znamienia (ang. border), niepokojące jest, jeśli wykazuje  nierówności;
  • C oznacza: kolor znamienia (ang. color),  niepokojące jest jeśli jest różny w różnych częściach znamienia (od barwy białej i niebieskawej, do czerwonej, brązowej i czarnej)
  • D oznacza: średnicę znamienia ( ang. diameter ) – należy zwrócić szczególną uwagę na każde znamię, które ma 6 mm średnicy lub więcej, a także na każde, które powiększyło się lub wzniosło ponad powierzchnię skóry.

U kobiet czerniak występuje najczęściej na twarzy bądź kończynach dolnych, u mężczyzn na tułowiu. Należy przyjąć generalną zasadę, że wszystkie znamiona barwnikowe  z którymi  zaczyna się dziać, to znaczy: zaczynają zmieniać kolor, pojawiło się swędzenie, powiększają się i różnią się od innych  trzeba koniecznie dokładnie zdiagnozować u lekarza.   Niektóre z placówek dysponują specjalistycznym urządzeniem o nazwie dermatoskop, który pozwala na określenie prawdopodobieństwa ” złośliwości ” danej zmiany barwnikowej na ciele. W przypadku stwierdzenia ryzyka wystąpienia tej choroby lekarz zaleca dalsze  specjalistyczne badania, które polegają  na chirurgicznym wycięciu zmiany i przeprowadzeniu badania  histopatologicznego jego wycinka.

Pojawienie się znamion barwnikowych na ciele często wywołuje niepokój. Zastanawiamy się czy jest to czerniak, czy zwykłe niegroźne znamię.  Niestety zazwyczaj bez specjalistycznych badań nie da się tego jednoznacznie stwierdzić.  Dlatego w przypadku wątpliwości zawsze lepiej jest zasięgnąć profesjonalnej porady  dermatologa lub onkologa.

Poniższy film wideo prezentuje wywiad z lekarzem specjalistą dermatologiem.

 

Jakie osoby są szczególnie narażone na zachorowanie?

Są to osoby: Czytaj dalej…

Dodaj swój komentarz

W akcję profilaktyki czerniaka włączyło się aktywnie Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny ( IFMSA). Koordynatorem lokalnym Programu Stałego ds. Zdrowia Publicznego SCOPH „Bezpiecznie na słońcu” została pani Ewelina Grzesikowska. Efektem tego programu stało się, między innymi, stworzenie ulotki promującej prewencję czerniaka., która była rozdawana także podczas ostatniego finału WOŚP (patrz poniżej).

Syntetyczne tezy zawarte w tej ulotce są następujące :

Czerniak złośliwy -  Melanoma malignum- jest jednym z najbardziej złośliwych nowotworów, powstający w skórze niezmienionej lub w obrębie znamion barwnikowych (tak zwanych pieprzyków), cechujący się dużą skłonnością do dawania przerzutów.

Wymienia się następujące główne czynniki ryzyka rozwoju czerniaka:

  • czerniak występujący w rodzinie
  • wrodzone znamiona, atypowe znamiona
  • bardzo duża liczba znamion barwnikowych ( powyżej pięćdziesięciu)
  • jasna karnacja cery, zwłaszcza w przypadku przewlekłej ekspozycji na światło słoneczne.

Ze względu na ograniczone metody leczenia i wysoką złośliwość nowotworu bardzo ważną rolę odgrywa profilaktyka oraz wczesne rozpoznanie.

Profilaktyka czerniaka:

  • ograniczaj ekspozycję na promieniowanie UV, opalaj się tylko w bezpiecznych godzinach,
  • unikaj przebywania na słońcu między godziną 10 a 15
  • staraj się zawsze szukać cienia
  • osłaniaj skórę i oczy – korzystaj z okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV,
  • noś kapelusze, bluzki i koszulki z długim rękawem, jeżeli tylko to możliwe
  • stosuj ochronę ciała, używaj kremów z filtrem dostosowanym do Twojego rodzaju skóry

W Polsce większość osób zgłasza się, gdy zmiany są już w zaawansowanym stadium. Z tego powodu liczba chorych umierających na czerniaka jest u nas bardzo duża.

Przy tworzeniu treści tej ulotki wykorzystano następujące źródła:

www Czerniak .org.pl ,
“Choroby skóry i przenoszone drogą płciową S. Jabłońska, S. Majewski

Głowna teza akcji profilaktyki czerniaka:

Czerniak wykryty we wczesnym stadium może być całkowicie wyleczalny!

Czerniak - akcja profilaktyki czerniaka

Czerniak - akcja profilaktyki czerniaka

 

Strona 2

Czerniak -  profilaktyka (strona 2)

Czerniak - profilaktyka (strona 2)

Dodaj swój komentarz